Cảnh báo ngộ độc do ăn ve sầu, nấm rừng: Bài học về an toàn thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm do ăn ve sầu và nấm rừng tại Quảng Trị, Sơn La vừa qua là lời cảnh báo nghiêm trọng về việc tiêu thụ các loại thực phẩm lạ không rõ nguồn gốc.

Diễn biến các vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng tại miền núi

Thời gian vừa qua, cơ quan y tế ghi nhận hai vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn xảy ra tại các tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung, gây hoang mang cho cộng đồng.

Tại Quảng Trị, vào ngày 5/5/2026, một vụ ngộ độc tập thể đã xảy ra tại các xã miền núi như Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập và Khe Sanh. Có 9 trường hợp nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa với các triệu chứng điển hình của ngộ độc cấp tính bao gồm: đau bụng dữ dội, sốt cao, tiêu chảy, nôn mửa và xuất hiện mẩn đỏ trên da sau khi tiêu thụ ve sầu rừng.

Đáng lo ngại hơn, tại bản Nà Hiên, xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La vào ngày 6/5/2026, 6 người đã bị ngộ độc sau khi ăn nấm rừng. Trong số đó, đã có một trường hợp tử vong thương tâm, các nạn nhân còn lại hiện vẫn đang được các bác sĩ điều trị tích cực trong tình trạng nguy kịch.

Phản ứng quyết liệt từ Bộ Y tế và Cục An toàn thực phẩm

Trước tính chất nghiêm trọng của sự việc, Cục An toàn thực phẩm đã ngay lập tức gửi văn bản hỏa tốc tới Sở Y tế hai tỉnh Quảng Trị và Sơn La, yêu cầu triển khai đồng bộ các biện pháp khẩn cấp:

• Ưu tiên cứu chữa: Tập trung toàn bộ nguồn lực y tế để điều trị cho bệnh nhân, tuyệt đối không để xảy ra thêm sai sót gây ảnh hưởng đến tính mạng.
• Điều tra nguyên nhân: Phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn để lấy mẫu, xác định chính xác độc tố trong ve sầu và nấm rừng gây ngộ độc.
• Giám sát cộng đồng: Theo dõi sát sao tình hình tại các bản làng để kịp thời phát hiện và xử lý các ca ngộ độc tương tự.

Đặc biệt, Bộ Y tế nhấn mạnh việc truyền thông phải thực tế và gần gũi. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, nội dung cảnh báo cần được chuyển ngữ sang tiếng dân tộc và truyền tải qua các kênh phù hợp với văn hóa địa phương để đảm bảo mọi người dân đều nắm được nguy hiểm.

Phân tích chuyên môn: Tại sao thực phẩm rừng lại nguy hiểm?

Dưới góc độ y khoa, việc tự ý thu hái và ăn các loài thực vật, côn trùng lạ trong rừng tiềm ẩn rủi ro cực kỳ cao vì những lý do sau:

1. Sự tương đồng giữa nấm độc và nấm ăn được

Nhiều loại nấm độc có hình dáng, màu sắc gần như tương đồng với nấm thường. Các độc tố như amatoxin trong một số loài nấm rừng có khả năng phá hủy gan và thận một cách nhanh chóng, thường không thể loại bỏ bằng cách nấu chín hay ngâm muối.

2. Rủi ro từ côn trùng (ve sầu)

Mặc dù ve sầu thường được coi là đặc sản, nhưng không phải loài ve sầu nào cũng ăn được. Một số loài có thể chứa độc tố tự nhiên hoặc bị nhiễm hóa chất từ môi trường, thuốc trừ sâu từ các vùng canh tác lân cận, gây ra phản ứng dị ứng nặng hoặc ngộ độc hệ thần kinh.

Hướng dẫn phòng tránh ngộ độc thực phẩm từ tự nhiên

Để bảo vệ bản thân và gia đình, người dân cần tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc: “Không ăn những gì không biết rõ”. Cụ thể:

1. Tuyệt đối không ăn nấm lạ: Không dựa vào kinh nghiệm truyền miệng hoặc quan sát màu sắc để phân biệt nấm độc.
2. Cẩn trọng với côn trùng rừng: Chỉ sử dụng những loại thực phẩm đã được cơ quan chức năng hoặc chuyên gia xác nhận là an toàn.
3. Nhận biết dấu hiệu ngộ độc: Nếu sau khi ăn thực phẩm lạ xuất hiện triệu chứng buồn nôn, chóng mặt, đau bụng hoặc nổi mẩn, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, mang theo mẫu thực phẩm đã ăn để bác sĩ dễ dàng chẩn đoán.

Việc tuân thủ Chỉ thị số 38/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phòng ngừa ngộ độc thực phẩm không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn là ý thức tự bảo vệ của mỗi cá nhân trong cộng đồng.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Bạn hoặc người thân đã từng gặp tình huống ngộ độc thực phẩm do ăn đồ rừng chưa? Hãy chia sẻ câu chuyện của bạn dưới phần bình luận để cùng cảnh báo cho mọi người!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao không nên dùng kinh nghiệm dân gian để phân biệt nấm độc?Vì nhiều loài nấm độc có hình dáng, màu sắc và mùi vị rất giống nấm ăn được, dễ gây nhầm lẫn dẫn đến ngộ độc nghiêm trọng hoặc tử vong.

Triệu chứng điển hình khi bị ngộ độc thực phẩm từ côn trùng, nấm rừng là gì?Các dấu hiệu thường gặp bao gồm: đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, sốt, nổi mẩn đỏ trên da hoặc khó thở.

Cần làm gì ngay lập tức khi nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm?Hãy đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất. Nếu có thể, hãy mang theo mẫu thực phẩm đã sử dụng để giúp bác sĩ xác định độc tố và điều trị chính xác.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao không nên dùng kinh nghiệm dân gian để phân biệt nấm độc?

Vì nhiều loài nấm độc có hình dáng, màu sắc và mùi vị rất giống nấm ăn được, dễ gây nhầm lẫn dẫn đến ngộ độc nghiêm trọng hoặc tử vong.

Triệu chứng điển hình khi bị ngộ độc thực phẩm từ côn trùng, nấm rừng là gì?

Các dấu hiệu thường gặp bao gồm: đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, sốt, nổi mẩn đỏ trên da hoặc khó thở.

Cần làm gì ngay lập tức khi nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm?

Hãy đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất. Nếu có thể, hãy mang theo mẫu thực phẩm đã sử dụng để giúp bác sĩ xác định độc tố và điều trị chính xác.