Đà Nẵng trước thách thức biến đổi khí hậu: Từ thiên tai đến áp lực đô thị

Đà Nẵng đang đứng trước yêu cầu cấp bách: không chỉ duy trì thành quả xây dựng thành phố môi trường mà còn phải chủ động thích ứng với những biến động khó lường từ biến đổi khí hậu. Đây là chiến lược sống còn để bảo đảm chất lượng sống cho người dân và tạo nền tảng phát triển bền vững.

Thiên tai cực đoan: Những tín hiệu cảnh báo từ thực tiễn

Những năm gần đây, các hiện tượng thiên tai tại Đà Nẵng diễn biến ngày càng phức tạp, vượt khỏi các quy luật thông thường. Với đặc thù địa hình trải dài từ miền núi đến ven biển, thành phố đang phải đối mặt với nhiều rủi ro trực diện:

• Ngập lụt và lũ quét: Tần suất xuất hiện cao hơn, gây lo ngại tại các khu vực như xã Hòa Vang và các vùng trũng thấp tại Hòa Xuân.
• Sạt lở đất: Các điểm xung yếu thường xuyên xảy ra tình trạng mất an toàn, đặc biệt là tại khu vực Hùng Sơn.
• Sự cố xả lũ: Người dân tại các khu vực chịu ảnh hưởng từ hồ chứa đôi khi rơi vào thế bị động do thông tin điều tiết lũ chưa được truyền tải kịp thời.

Áp lực từ đô thị hóa và bài toán quản lý chất thải

Bên cạnh thiên tai, quá trình đô thị hóa nhanh chóng đang tạo ra những thách thức môi trường mới, đặc biệt là áp lực lên hạ tầng xử lý chất thải rắn. Lượng rác thải sinh hoạt tăng mạnh theo tốc độ phát triển dân số, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Tại một số khu vực lân cận, tình trạng rác thải tập kết quá tải tại các bãi rác như Cẩm Hà đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân cư. Đồng thời, sự suy giảm các hệ sinh thái tự nhiên cũng là hồi chuông cảnh báo:

• Hệ sinh thái rừng ngập mặn: Năm 2024, gần 7 héc ta rừng ngập mặn tại khu vực Tam Giang xuất hiện hiện tượng khô héo, chết dần.
• Hệ sinh thái biển và ven sông: Ô nhiễm rác thải nhựa và tình trạng xói lở bờ biển tại các khu vực như Cửa Đại (Hội An) hay bờ kè đường Như Nguyệt (Hải Châu) đang đe dọa sự phục hồi của tự nhiên.

Rủi ro môi trường từ phát triển kinh tế biển và công nghiệp

Sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống cảng biển (Tiên Sa, Liên Chiểu, Chu Lai) và các khu kinh tế ven biển mang lại lợi ích kinh tế lớn nhưng cũng đi kèm rủi ro cao. Đặc biệt, việc nằm gần Khu kinh tế Dung Quất với các hoạt động vận chuyển, lưu trữ xăng dầu, hóa chất khiến Đà Nẵng đối mặt với nguy cơ sự cố tràn dầu trên biển.

Những sự cố này nếu xảy ra sẽ gây tác động dây chuyền đến hệ sinh thái biển, hoạt động du lịch, nuôi trồng thủy sản và sinh kế của cộng đồng dân cư ven bờ.

Hướng tới mục tiêu Net Zero 2050

Để ứng phó hiệu quả, Đà Nẵng cần triển khai đồng bộ các giải pháp: đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ hiện đại trong kiểm soát phát thải. Đây là lộ trình tất yếu để nâng cao sức chống chịu của thành phố và tiến gần hơn tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.