Cắt giảm 283 điều kiện kinh doanh: Bước ngoặt giảm chi phí cho doanh nghiệp

Việc đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính và phân cấp phân quyền đang trở thành ưu tiên hàng đầu nhằm loại bỏ rào cản, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh nền kinh tế đòi hỏi sự vận hành linh hoạt, những “điểm nghẽn” về pháp lý và thủ tục hành chính rườm rà thường là rào cản lớn nhất khiến doanh nghiệp chậm nhịp phát triển. Vừa qua, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đã chủ trì Hội đồng thẩm định độc lập để rà soát dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về phân quyền, phân cấp và cắt giảm điều kiện kinh doanh (ĐKKD). Đây được xem là một cuộc “tổng tấn công” vào những quy định lỗi thời, gây gánh nặng chi phí cho xã hội.

Vì sao cần một Nghị quyết đặc biệt thay vì sửa luật theo cách thông thường?

Một thực tế tại Việt Nam là hệ thống văn bản quy phạm pháp luật rất đồ sộ. Để thực hiện việc cắt giảm thủ tục lần này, dự thảo Nghị quyết phải điều chỉnh nội dung nằm rải rác tại 42 luật, 66 nghị định, 2 quyết định của Thủ tướng, cùng 31 thông tư và thông tư liên tịch.

Nếu đi theo quy trình sửa đổi văn bản truyền thống, ngay cả khi áp dụng trình tự rút gọn, thời gian chờ đợi sẽ là rất dài. Điều này gây lãng phí cơ hội kinh doanh và làm chậm tiến trình cải cách. Do đó, việc ban hành một Nghị quyết theo cơ chế đặc biệt (dựa trên Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội) là giải pháp “đường tắt” cần thiết để tháo gỡ ngay lập tức các vướng mắc, miễn là không chạm đến các vấn đề nhạy cảm như quyền con người, tội phạm hay tố tụng tư pháp.

Những con số ấn tượng: Tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng cho xã hội

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là mức độ cắt giảm quyết liệt. Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, các con số thống kê cho thấy tác động trực tiếp đến túi tiền và thời gian của người dân:

• Cắt giảm thời gian: Giảm bớt 2.406 ngày chờ đợi làm thủ tục.
• Tiết kiệm chi phí: Ước tính giảm chi phí tuân thủ hơn 298.316 triệu đồng.
• Đơn giản hóa quy mô lớn: Phân quyền 20 thủ tục hành chính và bãi bỏ hoàn toàn 283 điều kiện kinh doanh.

Chi tiết cắt giảm điều kiện kinh doanh theo lĩnh vực

Việc bãi bỏ 283 ĐKKD không chia đều mà tập trung vào những ngành nghề có tần suất giao dịch cao và gây nhiều phiền hà nhất:

• Công Thương: Chiếm tỷ trọng lớn nhất với 198 ĐKKD bị loại bỏ.
• Y tế: Cắt giảm 40 ĐKKD.
• Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Cắt giảm 23 ĐKKD.
• Tài chính: Cắt giảm 20 ĐKKD.
• Tư pháp và Quốc phòng: Mỗi lĩnh vực giảm 1 ĐKKD.

Yêu cầu khắt khe về tính khả thi và an toàn pháp lý

Dù mục tiêu là “cắt giảm tối đa”, nhưng Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đặc biệt lưu ý rằng cải cách không được đi kèm với rủi ro. Việc phân cấp, phân quyền phải đảm bảo không tạo ra “khoảng trống pháp lý” khiến quản lý nhà nước bị gián đoạn.

Ba nguyên tắc vàng trong hoàn thiện dự thảo:

1. Tính tương thích: Phải rà soát kỹ với các điều ước quốc tế và đảm bảo tuyệt đối an ninh quốc gia, đặc biệt là các quy định về phòng cháy chữa cháy và trật tự an toàn xã hội.
2. Tránh hình thức: Việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh phải đi đôi với việc bãi bỏ các thủ tục liên quan, tránh tình trạng “bỏ tên nhưng vẫn giữ quy trình”.
3. Minh bạch tiêu chí: Tờ trình cần làm rõ lý do vì sao quy định hiện hành gây cản trở, kìm hãm phát triển để tạo cơ sở thuyết phục khi ban hành.

Góc nhìn chuyên gia: Từ “quản lý” sang “phục vụ”

Việc chuyển dịch từ tư duy kiểm soát sang tư duy hỗ trợ thông qua phân cấp, phân quyền là bước đi đúng đắn. Khi địa phương được trao quyền chủ động, các quyết định hành chính sẽ sát với thực tiễn hơn, giảm bớt việc “xin - cho” từ cấp trung ương.

Tuy nhiên, để Nghị quyết này thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng nhất là sự đồng bộ trong thực thi tại cấp cơ sở. Nếu văn bản cấp trên đã cắt giảm nhưng cán bộ thực thi vẫn giữ thói quen cũ, thì mọi nỗ lực cải cách sẽ trở nên vô nghĩa.

Bạn đánh giá thế nào về việc cắt giảm 283 điều kiện kinh doanh này? Liệu điều này có thực sự giúp doanh nghiệp của bạn vận hành dễ dàng hơn? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc gửi phản hồi cho chúng tôi.