Chính quyền hai cấp tại Thái Nguyên: Tinh gọn bộ máy, đột phá số

Việc triển khai mô hình chính quyền hai cấp tại Thái Nguyên trong một năm qua đã tạo ra bước ngoặt lớn, giúp tinh gọn bộ máy hành chính và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân.

Từ các đô thị sầm uất đến những vùng cao hẻo lánh, mô hình quản trị mới không chỉ đơn thuần là việc sáp nhập các đơn vị hành chính mà là một cuộc cách mạng về tư duy. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng một nền hành chính “gần dân, sát dân”, nơi trách nhiệm của chính quyền cơ sở được đặt lên hàng đầu để đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Tinh gọn bộ máy: Bài toán hiệu quả từ con số thực tế

Một trong những thành tựu dễ nhận thấy nhất sau khi triển khai mô hình mới là sự tinh giản mạnh mẽ về quy mô. Cụ thể, sau quá trình sắp xếp, tỉnh Thái Nguyên hiện chỉ còn 92 đơn vị hành chính cấp xã (giảm 188 đơn vị) và số cơ quan chuyên môn cấp tỉnh được thu gọn từ 26 xuống còn 13 đầu mối.

Ông Vương Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, nhận định quá trình này diễn ra với tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng”. Dù áp lực công việc cực lớn và thời gian gấp rút, nhưng sự quyết tâm của hệ thống chính trị đã giúp bộ máy vận hành ổn định, không gây gián đoạn trong quản lý nhà nước.

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, chuyên gia quản trị công nhận thấy vẫn còn những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ: một số địa phương còn lúng túng trong vận hành, phân công nhiệm vụ chưa khoa học và sự chênh lệch năng lực chuyển đổi số giữa các cán bộ cơ sở. Để khắc phục, tỉnh yêu cầu người đứng đầu phải tuyệt đối không đùn đẩy, né tránh, đồng thời siết chặt kỷ cương hành chính dựa trên dữ liệu thực và chỉ số đo lường hiệu quả (KPIs) cụ thể.

Đột phá hành chính số: Lời giải cho áp lực đô thị

Tại các khu vực đô thị, nơi mật độ dân cư cao, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Minh chứng điển hình là phường Phan Đình Phùng, sau sáp nhập có quy mô dân số lên tới hơn 121.000 người, nhưng biên chế Trung tâm Phục vụ hành chính công chỉ có vỏn vẹn 7 cán bộ.

Để giải quyết bài toán “quá tải”, địa phương đã chuyển dịch từ hành chính truyền thống sang hành chính số thông minh. Ông Mai Trọng Tấn, Chủ tịch UBND phường, chia sẻ rằng việc chuẩn hóa quy trình và đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến là chìa khóa để vận hành. Những giải pháp thực tế đã được triển khai như:

• Ứng dụng Trợ lý ảo (AI): Hỗ trợ giải đáp thắc mắc và hướng dẫn thủ tục cho người dân ²⁴⁄₇.
• Số hóa trải nghiệm: Lắp đặt máy lấy số tự động, màn hình tra cứu và hệ thống đánh giá mức độ hài lòng công khai.
• Chiến dịch hỗ trợ: Thành lập đội “Thanh niên tình nguyện hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến” để xóa mù công nghệ cho người dân.

Kết quả đạt được rất ấn tượng: Từ tháng ⁷⁄₂₀₂₅, phường đã tiếp nhận gần 25.000 hồ sơ, với tỷ lệ giải quyết lên tới 97,2%, phần lớn được thực hiện hoàn toàn trực tuyến.

Chiến lược “Gần dân” tại vùng cao: Xây dựng niềm tin từ cơ sở

Khác với đô thị dùng công nghệ làm đòn bẩy, tại các xã miền núi như xã Chợ Rã (diện tích 93 km2 với 15 dân tộc cùng sinh sống), yếu tố then chốt lại là sự thấu cảm và kết nối trực tiếp.

Ông Triệu Anh Chư, Chủ tịch UBND xã Chợ Rã, khẳng định mô hình hai cấp chỉ thực sự hiệu quả khi chính quyền hiểu rõ tâm tư của người dân. Thay vì ngồi tại văn phòng, lãnh đạo xã tăng cường đối thoại trực tiếp và tiếp công dân thường xuyên.

Sự minh bạch trong phí, lệ phí và cơ chế “một cửa liên thông” đã tạo nên niềm tin lớn. Từ tháng ⁷⁄₂₀₂₅, xã tiếp nhận hơn 3,3 nghìn hồ sơ với tỷ lệ trực tuyến đạt trên 87% và 100% hồ sơ được giải quyết đúng hoặc trước hạn. Điều này cho thấy, khi chính quyền chủ động phục vụ, sự đồng thuận của nhân dân sẽ là nền tảng vững chắc nhất cho mọi sự đổi mới.

Kết luận: Hướng tới nền quản trị hiện đại và nhân văn

Nhìn tổng thể, mô hình chính quyền hai cấp tại Thái Nguyên đang đi đúng hướng trong việc chuyển đổi từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”. Dù vẫn còn những thách thức về nhân lực và hạ tầng công nghệ tại vùng sâu, nhưng những kết quả bước đầu đã chứng minh tính đúng đắn của chiến lược tinh gọn và số hóa.

Bài học rút ra là: Công nghệ (AI, Digital) là công cụ, nhưng sự tận tâm và tinh thần “dám nghĩ, dám làm” của cán bộ mới là yếu tố quyết định thành công. Một nền hành chính chuyên nghiệp, trách nhiệm và tận tâm sẽ là động lực tăng trưởng bền vững cho địa phương.

Theo bạn, giải pháp nào là hiệu quả nhất để xóa bỏ rào cản công nghệ cho người dân vùng sâu vùng xa khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn dưới phần bình luận!