Hương Chè Biển Hồ: Hành Trình Gìn Giữ Di Sản Trăm Năm Tại Pleiku

Chè Biển Hồ không chỉ là một đặc sản trứ danh của vùng đất Pleiku mà còn là chứng nhân lịch sử, lưu giữ những ký ức quý giá qua gần một thế kỷ hình thành.

Ít ai biết rằng, vùng chè nổi tiếng này không tự nhiên mà có, mà là kết quả của một quá trình khai hoang và phát triển đầy thăng trầm từ thời Pháp thuộc. Ngược dòng thời gian về tháng 2 năm 1924, Công ty Đông Dương kinh doanh thương mại, nông nghiệp và tài chính (SICAF) đã phát hành cổ phiếu thành lập Công ty Chè Đông Dương (STI), đặt nền móng cho Sở trà Biển Hồ. Đến năm 1926, khi được giao đất chính thức, những đợt chiêu mộ dân đồn điền từ miền Trung đã tạo nên những cộng đồng cư dân đầu tiên, gắn bó đời mình với những hàng thông trăm tuổi và những đồi chè xanh mướt.

Sự tiếp nối thế hệ: Từ ký ức công nhân đến khát vọng khởi nghiệp

Sau gần 100 năm, giá trị của cây chè Biển Hồ vẫn âm thầm chảy trong huyết quản của những người con vùng đất này. Câu chuyện của gia đình chị Đoàn Thị Thúy (sinh năm 1992) là một minh chứng điển hình cho sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Không chọn những con đường hào nhoáng nơi phố thị, chị Thúy chọn quay về với vườn chè xưa, xây dựng thương hiệu trà Phước Hỷ từ chính những đọt chè non của những vườn chè cổ thụ quanh chùa Bửu Minh.

Đứng sau sự thành công bước đầu của chị Thúy là ông Đoàn Hữu Biểu, cha chị và là một cựu công nhân với gần 20 năm cống hiến tại Nhà máy chè Biển Hồ. Với ông Biểu, cây chè không chỉ là sinh kế mà còn là “mối nhân duyên” với quê hương thứ hai. Ông nhớ lại những ngày mưa bão, người công nhân phải hối hả ra vườn hái chè đúng đợt để đảm bảo chất lượng búp chè loại A, bởi chỉ cần chậm một nhịp, giá trị của sản phẩm sẽ giảm sút đáng kể.

Triết lý trà hữu cơ và quy trình chế biến thủ công tinh xảo

Trong bối cảnh nông nghiệp công nghiệp hóa, gia đình chị Thúy chọn một lối đi riêng: Canh tác hữu cơ bền vững. Thay vì phân bón hóa học, vườn chè được chăm sóc bằng phân bón ủ từ rau củ quả, đảm bảo độ thuần khiết tuyệt đối cho sản phẩm. Dù diện tích không lớn (khoảng 7 sào), nhưng sự tỉ mỉ trong khâu chăm sóc giúp vườn chè cho ra những búp trà đạt chuẩn về cả hương và vị.

Để tạo ra những mẻ trà đen và trà xanh đậm chất Biển Hồ, quy trình chế biến được ông Biểu và các con kiểm soát nghiêm ngặt qua 4 giai đoạn chính:

• Thu hái: Chỉ chọn những đọt chè non, tươi nhất vào thời điểm thích hợp.
• Ủ chè: Kỹ thuật ủ giúp định hình hương thơm đặc trưng.
• Lên men: Quá trình quan trọng nhất để tạo nên màu sắc và vị chát dịu của trà đen.
• Sao chè: Thực hiện thủ công trên lửa, đòi hỏi sự cảm nhận tinh tế của người thợ để trà không bị cháy và giữ được hương cốm tự nhiên.

Kết nối du lịch và bảo tồn giá trị bản địa

Hiện nay, vùng chè tại xã Nghĩa Hưng (huyện Chư Păh cũ) vẫn còn hơn 220 ha, phân bố rải rác tại nhiều thôn làng. Việc kết hợp giữa sản xuất trà và phát triển du lịch trải nghiệm tại các điểm đến như Hàng thông trăm tuổi hay chùa Bửu Minh không chỉ giúp tăng giá trị kinh tế mà còn là cách quảng bá văn hóa địa phương hiệu quả nhất.

Nhìn từ câu chuyện của gia đình chị Thúy, chúng ta thấy rằng việc bảo tồn di sản không nhất thiết phải là những điều lớn lao, mà đôi khi chỉ là việc giữ lại một hương vị trà, một cách làm thủ công và một lòng biết ơn với vùng đất mình đang sống. Sự chuyển giao từ thế hệ cha sang con chính là sợi dây bền chắc nhất để những giá trị truyền thống không bị mai một giữa dòng chảy hiện đại.

Bạn có tin rằng hương vị của một tách trà có thể kể lại câu chuyện của cả một thế kỷ? Hãy một lần ghé thăm Pleiku để tự mình cảm nhận tinh túy của chè Biển Hồ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Chè Biển Hồ có nguồn gốc lịch sử như thế nào?Chè Biển Hồ được hình thành từ khoảng năm 1924-1926 bởi Công ty Chè Đông Dương (STI) thời Pháp thuộc, thông qua việc khai hoang và chiêu mộ dân đồn điền tại vùng cao nguyên Pleiku.

Điểm đặc biệt trong quy trình sản xuất trà của gia đình chị Thúy là gì?Gia đình áp dụng phương pháp canh tác hữu cơ (dùng phân bón ủ từ rau củ) và chế biến hoàn toàn thủ công từ khâu thu hái, ủ, lên men đến sao chè để giữ hương vị nguyên bản.

Có thể thưởng thức chè Biển Hồ ở đâu khi đến Pleiku?Du khách có thể ghé thăm các vườn chè quanh chùa Bửu Minh và khu vực Hàng thông trăm tuổi để trải nghiệm và thưởng thức các sản phẩm trà đen, trà xanh địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Chè Biển Hồ có nguồn gốc lịch sử như thế nào?

Chè Biển Hồ được hình thành từ khoảng năm 1924-1926 bởi Công ty Chè Đông Dương (STI) thời Pháp thuộc, thông qua việc khai hoang và chiêu mộ dân đồn điền tại vùng cao nguyên Pleiku.

Điểm đặc biệt trong quy trình sản xuất trà của gia đình chị Thúy là gì?

Gia đình áp dụng phương pháp canh tác hữu cơ (dùng phân bón ủ từ rau củ) và chế biến hoàn toàn thủ công từ khâu thu hái, ủ, lên men đến sao chè để giữ hương vị nguyên bản.

Có thể thưởng thức chè Biển Hồ ở đâu khi đến Pleiku?

Du khách có thể ghé thăm các vườn chè quanh chùa Bửu Minh và khu vực Hàng thông trăm tuổi để trải nghiệm và thưởng thức các sản phẩm trà đen, trà xanh địa phương.