Mỹ và Iran hướng tới thỏa thuận mới: Phe Dân chủ phản đối gay gắt

Chính quyền Mỹ vừa công bố nội dung bản ghi nhớ với Iran, mở ra triển vọng chấm dứt xung đột nhưng đồng thời vấp phải làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ các nghị sĩ đảng Dân chủ.

Các nội dung chính trong bản ghi nhớ 14 điểm

Theo thông tin được công bố vào ngày ¹⁷⁄₆, bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ được ký kết chính thức vào ngày ¹⁹⁄₆. Đây là bước đi quan trọng nhằm hướng tới một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày tới. Các điểm mấu chốt bao gồm:

• Chấm dứt xung đột: Hai bên cam kết ngừng mọi hình thức giao tranh trên tất cả các mặt trận.
• Mở cửa eo biển Hormuz: Iran đồng ý cho phép tàu thương mại đi qua an toàn và không mất phí trong vòng 60 ngày. Các cuộc đàm phán với Oman sẽ được tiến hành để quản lý khu vực này trong tương lai.
• Dỡ bỏ trừng phạt: Mỹ cam kết chấm dứt các hình thức trừng phạt, giải phóng các tài sản bị đóng băng và dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
• Hỗ trợ kinh tế: Một kế hoạch phân bổ ít nhất 300 tỷ USD sẽ được phối hợp với các đối tác khu vực để hỗ trợ tái thiết và phát triển kinh tế Iran.
• Kiểm soát hạt nhân: Iran tái khẳng định không phát triển vũ khí hạt nhân, đi kèm với một cơ chế thảo luận về kho dự trữ vật liệu làm giàu.

Làn sóng chỉ trích từ đảng Dân chủ

Ngay sau khi nội dung bản ghi nhớ được công bố, nhiều lãnh đạo đảng Dân chủ đã bày tỏ sự lo ngại và chỉ trích gay gắt. Họ cho rằng thỏa thuận này mang lại lợi ích quá lớn cho Tehran trong khi không mang lại giá trị thiết thực cho người dân Mỹ.

Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer nhận định: “Vì ông Trump đã khơi mào cuộc chiến này, ông ấy không biết làm thế nào để kết thúc, nên dường như ông ấy đã đầu hàng Iran”.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren cũng nhấn mạnh sự thiếu minh bạch trong việc giải thích lý do tham gia xung đột và cái giá mà gia đình người Mỹ phải trả. Đồng quan điểm, Thượng nghị sĩ Adam Schiff cho rằng thỏa thuận thiếu động lực để Iran thực hiện các cam kết trong tương lai.

Góc nhìn từ đảng Cộng hòa

Trái ngược với phe Dân chủ, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa) lại bày tỏ sự ủng hộ đối với hướng đi này. Ông tin rằng việc mở cửa eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột sẽ tạo ra sự ổn định kinh tế và là con đường dẫn đến hòa bình bền vững.

Ông Graham khẳng định các cuộc thảo luận với đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff đã diễn ra hiệu quả và việc ký kết thỏa thuận sẽ mang lại lợi ích chiến lược cho nước Mỹ.