Nâng tầm y tế cơ sở: Chìa khóa giảm tải bệnh viện tuyến trên

Y tế cơ sở đang chuyển mình mạnh mẽ nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và giảm bớt áp lực quá tải tại các bệnh viện tuyến trên hiện nay.

Hệ thống y tế tuyến dưới không còn là “điểm yếu” khi các bệnh viện trung ương và tỉnh đang đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nhân lực và tăng cường bác sĩ cho các trạm y tế xã. Việc thay đổi này không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu cấp thiết để tối ưu hóa nguồn lực ngành y.

Mô hình phối hợp giúp lấy lại niềm tin của người dân

Tại Hà Nội, mô hình phối hợp giữa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng đang tạo ra bước đột phá. Trong khi trạm y tế giữ vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng khám đa khoa cơ sở sẽ hỗ trợ chuyên môn và kỹ thuật hiện đại.

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhận định mô hình này giúp phát hiện sớm bệnh lý và điều trị kịp thời. Với khả năng hoạt động ²⁴⁄₇ cùng hơn 1.100 kỹ thuật và hệ thống hội chẩn từ xa, người dân có thể tiếp cận y tế chất lượng cao ngay tại địa phương.

Tuy nhiên, ThS.BSCK II Nguyễn Thu Hường từ Bệnh viện Thanh Nhàn cũng thẳng thắn chỉ ra rằng niềm tin của người dân vẫn là bài toán khó. Nhiều người vẫn chọn vượt tuyến do lo ngại thiếu bác sĩ và thuốc men. Hiện nay, các trạm y tế đang được hỗ trợ theo phương thức “cầm tay chỉ việc” để khắc phục dần những hạn chế này.

Thách thức về nhân lực và bài toán chuyển đổi số

Dù có nhiều nỗ lực, y tế cơ sở vẫn đối mặt với những rào cản mang tính hệ thống. Một trạm y tế có thể quản lý từ 130.000 đến 150.000 dân nhưng lại thiếu hụt nghiêm trọng bác sĩ chuyên môn. Điều này khiến nhiều kỹ thuật dù đã được phê duyệt vẫn nằm trên giấy.

Bên cạnh đó, việc dữ liệu khám chữa bệnh chưa được liên thông đồng bộ khiến người bệnh phải chịu cảnh xét nghiệm lặp lại, gây lãng phí thời gian và tiền bạc. Theo kinh nghiệm theo dõi mảng y tế của tôi, nếu không giải quyết triệt để vấn đề nhân lực chất lượng cao và hoàn thiện chuyển đổi số, tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến đầu sẽ rất khó chấm dứt.

Người dân tiếp cận kỹ thuật cao ngay tại địa phương

Thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về việc chuyển trọng tâm từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh toàn dân”, nhiều địa phương đã chứng minh được hiệu quả khi đưa y tế cơ sở trở thành “điểm chạm” đầu tiên. Điển hình như tại Lào Cai, việc làm chủ các kỹ thuật can thiệp động mạch vành đã giúp giảm đáng kể gánh nặng cho bệnh nhân.

Bệnh nhân N.N.Q tại xã Xuân Quang chia sẻ, nhờ được can thiệp ngay tại Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh Lào Cai khi phát hiện hẹp động mạch vành 80%, ông đã tiết kiệm được rất nhiều chi phí và công sức đi lại so với việc phải xuống Hà Nội.

ThS.BS Ngô Tiến Thái, Phó Trưởng Bộ phận Tim mạch - can thiệp, cho biết hệ thống DSA đã giúp bệnh viện làm chủ gần 800 kỹ thuật đặc biệt, nâng cao khả năng cấp cứu nhồi máu cơ tim tại chỗ. Những con số ấn tượng từ Lào Cai như đạt 12,9 bác sĩ/vạn dân và triển khai 100% bệnh án điện tử là minh chứng rõ nét cho sự chuyển mình này. Đặc biệt, tỉ lệ chuyển tuyến tại đây đã giảm từ 5% năm 2021 xuống chỉ còn 3,8% vào năm 2025.

Liệu việc đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và nhân lực tại địa phương có đủ để thay đổi hoàn toàn thói quen “vượt tuyến” của người dân trong tương lai gần?