Siết chặt thực phẩm online: Đề xuất xác thực danh tính người bán trên Facebook, TikTok

Trước tình trạng hàng giả, thực phẩm kém chất lượng tràn lan trên các nền tảng số, Bộ Công an đã đề xuất quy định chặt chẽ hơn về trách nhiệm xác thực danh tính người bán thực phẩm trên các mạng xã hội và sàn thương mại điện tử (TMĐT).

Yêu cầu xác thực danh tính và cung cấp dữ liệu

Theo Bộ Công an, hiện nay nhiều đối tượng phạm tội có xu hướng chuyển sang tiêu thụ hàng giả, hàng kém chất lượng thông qua các sàn TMĐT hoặc bán trực tuyến trên Facebook và TikTok. Do đó, trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Bộ Công an kiến nghị cần quy định rõ trách nhiệm của các đơn vị quản lý nền tảng, bao gồm:

• Xác thực danh tính: Bắt buộc xác minh thông tin người bán thực phẩm trên nền tảng.
• Xử lý vi phạm: Có trách nhiệm gỡ bỏ ngay các sản phẩm bị cảnh báo về an toàn thực phẩm.
• Hợp tác quản lý: Lưu trữ và cung cấp dữ liệu giao dịch cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi có yêu cầu điều tra, xử lý.

Trách nhiệm liên đới của chủ quản nền tảng

Tiếp thu các ý kiến, Bộ Y tế cho biết sẽ đưa vào dự thảo Luật các quy định cụ thể về trách nhiệm của chủ quản sàn TMĐT. Cụ thể, các nền tảng này phải xây dựng cơ chế kiểm duyệt, yêu cầu người bán cung cấp và công khai các giấy tờ pháp lý về sản phẩm theo quy định.

Đáng chú ý, các chủ quản nền tảng sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới nếu không thực hiện các biện pháp kiểm duyệt cần thiết, dẫn đến sự cố về an toàn thực phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Quản lý theo chuỗi giá trị và đánh giá nguy cơ

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm — không phân biệt quy mô hay loại hình — đều phải được cấp phép hoặc đăng ký, kiểm tra bởi cơ quan quản lý nhà nước. Việc quản lý sẽ dựa trên đánh giá mức độ nguy cơ (cao, trung bình, thấp) do Chính phủ quy định.

Bộ Y tế cho biết định hướng xây dựng luật sẽ chuyển dịch từ mô hình “kiểm soát từng khâu riêng lẻ” sang “quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm”. Cách tiếp cận này nhằm đảm bảo sự kiểm soát chặt chẽ từ khâu nguyên liệu đầu vào, sản xuất, chế biến cho đến khi lưu thông và tiêu dùng.

Góc nhìn chuyên sâu:

Việc yêu cầu xác thực danh tính và gắn trách nhiệm liên đới cho các nền tảng như Facebook, TikTok sẽ tạo ra rào cản lớn đối với những người bán hàng “chui”, không rõ nguồn gốc, từ đó bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của người tiêu dùng trong kỷ nguyên mua sắm trực tuyến.