Xóa bỏ rào cản số: Hành trình trao quyền cho thanh niên khuyết tật Việt Nam

Việc hỗ trợ thanh niên khuyết tật trong thời đại số không chỉ dừng lại ở sự sẻ chia mà cần những chiến lược thực tế để giúp họ làm chủ công nghệ và hòa nhập.

Tại Việt Nam, có một nghịch lý đáng suy ngẫm về khả năng tiếp cận công nghệ của người khuyết tật. Dù có khoảng 8 triệu người khuyết tật và hơn 90% trong số đó sở hữu thiết bị số, truy cập internet thường xuyên, nhưng có tới 52% vẫn loay hoay, chưa biết cách sử dụng các công cụ tìm kiếm thông tin hoặc các tính năng trợ năng (accessibility) cơ bản. Điều này cho thấy một “khoảng cách số” (digital divide) hiện hữu, nơi thiết bị có sẵn nhưng kỹ năng vận hành lại thiếu hụt.

Thay đổi tư duy: Từ “đối tượng được chăm sóc” sang “chủ thể hành động”

Một bước ngoặt quan trọng trong nhận thức xã hội gần đây là việc lần đầu tiên Việt Nam có đại biểu Quốc hội là người khuyết tật. Sự hiện diện này không chỉ mang tính biểu tượng mà còn thay đổi hoàn toàn góc nhìn: Người khuyết tật không còn là đối tượng thụ động cần sự giúp đỡ, mà là những chủ thể có năng lực, có tiếng nói và đủ khả năng đóng góp trực tiếp vào quá trình hoạch định chính sách quốc gia.

Sự chuyển dịch này còn được thể hiện rõ nét qua các hoạt động văn hóa và kinh tế. Sự ra đời của Vietnam Disability Fashion Show đã phá vỡ những định kiến về cái đẹp, trong khi việc khởi công cơ sở hỗ trợ nghề thủ công cho người khuyết tật tại Hà Nội theo cơ chế đặc biệt cho thấy nỗ lực tạo ra sinh kế bền vững, thay vì chỉ hỗ trợ ngắn hạn.

Inspire Fest 2026: Hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho thanh niên khuyết tật

Tháng ⁴⁄₂₀₂₆, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam đã tổ chức Inspire Fest - Ngày hội Truyền cảm hứng 2026. Đây không đơn thuần là một sự kiện giao lưu mà được thiết kế như một diễn đàn xã hội đa chiều, diễn ra tại ba thành phố lớn: Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh.

Thay vì những hoạt động mang tính hình thức, Inspire Fest tập trung vào các giá trị thực chất:

• Số hóa năng lực: Trao 100.000 suất học bổng sử dụng công cụ AI và 1.000 khóa học trực tuyến về phát triển bản thân. Đây là chìa khóa để người khuyết tật vượt qua rào cản vật lý, làm việc từ xa và gia tăng thu nhập.
• Hỗ trợ y tế và vận động: Trao 200 suất xe lăn, chân tay giả và 100 suất phẫu thuật chỉnh hình, mổ tim miễn phí cho những trường hợp đặc biệt khó khăn.
• Kết nối cơ hội: Tích hợp không gian tư vấn việc làm, trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ và giới thiệu các công nghệ AI hỗ trợ đời sống.

Sức mạnh từ những câu chuyện thực tế

Điểm chạm cảm xúc nhất tại sự kiện chính là sự xuất hiện của ca sĩ Đinh Viết Tường. Bằng nghị lực vượt qua hội chứng Tourette, Tường đã minh chứng rằng khi những khiếm khuyết về cơ thể được bù đắp bằng đam mê và sự kiên trì, nghệ thuật sẽ trở thành cầu nối xóa tan mọi khoảng cách. Những câu chuyện như vậy có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn bất kỳ bài giảng lý thuyết nào về sự vươn lên.

Lời kết: Hướng tới một xã hội không để ai bị bỏ lại phía sau

Theo ông Phạm Văn Thành, Chủ tịch Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam, mục tiêu cuối cùng của những chuỗi hoạt động như Inspire Fest là tôn vinh nghị lực sống và khát vọng cống hiến. Khi xã hội tôn trọng sự khác biệt và đề cao giá trị con người, người khuyết tật sẽ có đủ tự tin để phát huy tối đa tiềm năng của mình.

Để thực sự hiện thực hóa thông điệp “không để ai bị bỏ lại phía sau”, chúng ta cần nhiều hơn nữa những sự kết nối nguồn lực từ cộng đồng và doanh nghiệp, đặc biệt là trong việc phát triển các công cụ công nghệ trợ năng. Bạn nghĩ sao về việc ứng dụng AI để hỗ trợ người khuyết tật trong công việc hiện nay? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi!