Ngành thủy sản: Nâng tầm cạnh tranh nhờ cải tiến an toàn lao động

Việc chủ động cải tiến an toàn, vệ sinh lao động và chuẩn hóa các tiêu chuẩn quản trị bền vững đang trở thành chiến lược then chốt giúp các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Dự án “Cải thiện khả năng tiếp cận thị trường quốc tế của doanh nghiệp tôm và lúa thông qua nâng cao kỹ năng làm việc và an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp” đang tạo ra những chuyển biến thực chất. Đây là một phần của Dự án An sinh xã hội (ASXH), được tài trợ bởi Tổng vụ Hợp tác phát triển Bỉ, do tổ chức Oxfam tại Việt Nam phối hợp cùng VCCI-HCM triển khai trong giai đoạn 2024-2026.

Chuẩn hóa quản trị theo khung ESG và tiêu chuẩn Amfori BSCI

Thay vì chỉ tập trung vào năng suất thuần túy, dự án đang đồng hành cùng ban lãnh đạo các nhà máy để rà soát và cải tiến toàn diện hệ thống quản trị theo khung ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) và các bộ tiêu chuẩn quốc tế bền vững như Amfori BSCI. Việc này giúp doanh nghiệp không chỉ bảo vệ người lao động mà còn đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ các đối tác và nhãn hàng toàn cầu.

Các hợp phần cốt lõi trong lộ trình cải tiến bao gồm:

• Quản trị nhân sự và trách nhiệm xã hội.
• An toàn kỹ thuật, phòng chống cháy nổ.
• Vệ sinh môi trường lao động và an toàn thực phẩm.
• Nâng cao năng lực nhận thức cho đội ngũ quản lý cấp trung và người lao động.

Thay đổi tư duy: Từ áp đặt quy định đến sự chủ động của người lao động

Một điểm sáng trong mô hình kinh doanh bao trùm là việc chuyển đổi từ cách quản lý “áp đặt một chiều” sang khuyến khích sự tham gia tự giác. Điển hình là tại Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (Cà Mau), cuộc thi tìm hiểu kiến thức về An toàn vệ sinh lao động năm 2026 đã biến các quy chuẩn khô khan thành một phong trào sôi nổi.

Bà Phạm Thùy Dung, Quản lý Dự án tại Oxfam Việt Nam, nhấn mạnh rằng sự thành công nằm ở khả năng tự giải quyết rủi ro của người lao động. Đặc biệt đối với lao động nữ trong môi trường đặc thù như ngành thủy sản (lạnh, ẩm ướt), tư duy an toàn chủ động giúp họ trực tiếp giảm thiểu rủi ro tai nạn và bệnh nghề nghiệp hằng ngày.

An toàn lao động - “Chìa khóa” để thâm nhập thị trường toàn cầu

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng chú trọng đến tính bền vững, an toàn lao động không còn là một yêu cầu pháp lý đơn thuần mà đã trở thành tiêu chí đánh giá uy tín thương hiệu. Theo bà Bùi Thị Ninh, Phó Giám đốc VCCI-HCM, việc xây dựng văn hóa an toàn là nền tảng cho sự phát triển bền vững, đặc biệt với ngành kinh tế mũi nhọn như thủy sản vốn có cường độ làm việc cao và nhiều yếu tố nguy cơ.

Góc nhìn chuyên sâu: Đối với các doanh nghiệp thủy sản, việc đầu tư vào an toàn lao động và chuẩn hóa ESG chính là khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh. Khi các rào cản kỹ thuật về tiêu chuẩn xã hội tại các thị trường lớn (EU, Mỹ…) ngày càng tăng, những doanh nghiệp có hệ thống quản trị nhân sự và an toàn vững chắc sẽ có lợi thế vượt trội trong việc giữ chân nhân lực và giành lấy các hợp đồng xuất khẩu giá trị cao.